Cứu trợ CREDIT SUISSE: Ngân hàng lớn gấp đôi nền kinh tế Thụy Sỹ – thử thách mới với quốc gia vùng ALPS?

creditsuisse3

Trụ sở Credit Suisse tại Zurich, ảnh chụp ngày 19/03/2023

Credit Suisse được cứu trợ vào phút chót có thể đã ngăn chặn sự khủng hoảng ngân hàng hiện tại khỏi bùng phát, nhưng đó là một thỏa thuận tồi tệ cho Thụy Sĩ.

Lo ngại rằng sự sụp đổ của Credit Suisse sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng ngân hàng lớn hơn đã để lại cho các nhà điều hành Thụy Sĩ không nhiều lựa chọn tốt. Sáp nhập với đối thủ lớn hơn của nó, UBS, đưa ra cơ hội tốt nhất để phục hồi sự ổn định trong ngành ngân hàng trên toàn cầu và tại Thụy Sĩ, bảo vệ nền kinh tế Thụy Sĩ trong tương lai gần.

Nhưng điều đó khiến Thụy Sĩ phải chịu rủi ro từ một tổ chức tài chính khổng lồ duy nhất, ngay cả khi vẫn còn rất nhiều sự không chắc chắn về việc liên kết siêu lớn này sẽ thành công như thế nào.

creditsuisse6

Ông Arturo Bris – Giáo sư tài chính tại IMD

“Một trong những sự thật được chứng minh rõ ràng nhất trong nghiên cứu học thuật là việc sáp nhập ngân hàng hiếm khi thành công,” Arturo Bris, một giáo sư tài chính tại Trường Kinh doanh Thụy Sĩ IMD nói.

Cũng có nhiều lo ngại rằng thỏa thuận này sẽ dẫn đến sự mất việc lớn ở Thụy Sĩ và làm suy yếu sự cạnh tranh trong ngành tài chính quan trọng của đất nước này, với tổng số lượng lao động chiếm hơn 5% lực lượng lao động quốc gia, gần 212.000 người.

Trong khi đó, người dân đóng thuế bây giờ phải chịu trách nhiệm với khoản tiền lên đến 9 tỷ franc Thụy Sĩ (9,8 tỷ đô la Mỹ) của các khoản lỗ tiềm năng tại UBS xuất phát từ một số tài sản của Credit Suisse, miễn là các khoản lỗ đó vượt quá 5 tỷ franc Thụy Sĩ (5,4 tỷ đô la Mỹ). Nhà nước cũng đã đảm bảo một khoản vay cứu trợ 100 tỷ franc Thụy Sĩ (109 tỷ đô la Mỹ) cho UBS, nếu cần, nhưng khoản đó phải được hoàn trả.

Đảng Xã hội Dân chủ của Thụy Sĩ đã kêu gọi điều tra về những gì sai trái đã xảy ra tại Credit Suisse, vì cho rằng “siêu ngân hàng” mới tạo ra tăng nguy cơ cho nền kinh tế Thụy Sĩ.

Sự suy yếu của một trong những tổ chức lâu đời nhất của Thụy Sĩ đã gây sốc cho nhiều công dân của nó. Credit Suisse là “một phần của bản sắc Thụy Sĩ”, Hans Gersbach, giáo sư kinh tế lượng tại đại học ETH ở Zurich nói. Ngân hàng “đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Thụy Sĩ hiện đại.”

Sự sụp đổ của nó cũng làm giảm uy tín của Thụy Sĩ như một trung tâm tài chính toàn cầu an toàn và ổn định, đặc biệt sau khi chính phủ thực hiện việc lược bỏ quyền biểu quyết của cổ đông để hoàn tất thỏa thuận.

Các nhà chức trách Thụy Sĩ cũng đã xóa sổ một số trái chủ trước cổ đông, làm đảo lộn thứ bậc truyền thống của các khoản thua lỗ trong các sai lầm của ngân hàng và gây ra một cú sốc khác đối với uy tín của đất nước với các nhà đầu tư.

“Hậu quả đối với Thụy Sĩ là kinh khủng,” Bris của IMD nói. “Trước hết, uy tín của Thụy Sĩ đã bị tổn thương mãi mãi.”

Điều đó sẽ có lợi cho các trung tâm quản lý tài sản khác, bao gồm Singapore. Người Singapore đang “tổ chức tiệc… vì sẽ có một dòng tiền lớn chảy vào các khu vực quản lý tài sản khác.”

Quá lớn để thất bại?

Với khoản tài sản tổng hợp khoảng 1,7 nghìn tỷ đô la, tổng số tài sản của thực thể mới tương đương với gấp đôi sản lượng kinh tế hàng năm của Thụy Sĩ. Theo số tiền gửi và cho vay cho khách hàng Thụy Sĩ, UBS sẽ lớn hơn cả hai ngân hàng địa phương tiếp theo cộng lại.

Với khoảng 30% thị phần ngân hàng Thụy Sĩ, “chúng tôi nhận thấy quá nhiều rủi ro tập trung và kiểm soát thị phần,” các nhà phân tích JPMorgan đã viết trong một ghi chú vào tuần trước khi thỏa thuận được hoàn tất. Họ đề xuất rằng thực thể kết hợp sẽ cần phải rời khỏi hoặc niêm yết công khai một số hoạt động kinh doanh.

Vấn đề khi chỉ có một ngân hàng lớn duy nhất trong một nền kinh tế nhỏ là nếu nó đối mặt với tình trạng rút tiền gửi hoặc cần cứu trợ – như UBS đã phải trong cuộc khủng hoảng năm 2008 – khả năng tài chính của chính phủ có thể không đáp ứng được.

Với số tiền tiền gửi trong nước khoảng 333 tỷ franc Thụy Sĩ (363 tỷ đô la) trong thực thể mới, bằng 45% của GDP – một số tiền khổng lồ ngay cả đối với một quốc gia có tài chính công khỏe mạnh và mức độ nợ thấp.

Tuy nhiên, UBS đang ở vị trí tài chính mạnh hơn rất nhiều so với thời điểm khủng hoảng năm 2008 và nó sẽ được yêu cầu xây dựng một khoản dự phòng tài chính còn lớn hơn trong thỏa thuận này. Cơ quan quản lý tài chính Thụy Sĩ, FINMA, đã nói rằng họ sẽ “giám sát giao dịch rất chặt chẽ và tuân thủ tất cả các yêu cầu theo luật giám sát.”

creditsuisse5 1

Chủ tịch UBS, Colm Kelleher

Chủ tịch UBS, Colm Kelleher, đã nhấn mạnh tình trạng cân đối tài chính của UBS vào ngày Chủ nhật trong một cuộc họp báo về thỏa thuận này. “Với kinh nghiệm làm Tổng giám đốc tài chính tại Morgan Stanley trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu trước đây, tôi rõ ràng nhận thức được sự quan trọng của một bảng cân đối tài chính vững chắc. UBS sẽ vẫn rất vững chắc,” ông nói.

Kelleher cũng cho biết UBS sẽ cắt giảm phần đầu tư ngân hàng của Credit Suisse “và đồng bộ hóa với văn hóa rủi ro bảo thủ của chúng tôi”.

Andrew Kenningham, nhà kinh tế trưởng châu Âu của Capital Economics, nói “vấn đề tập trung thị trường ở Thụy Sĩ là điều cần giải quyết trong tương lai.” “30% thị phần cao hơn những gì bạn có thể mong muốn, nhưng không đến mức là vấn đề lớn.”

Thỏa thuận này đã “loại bỏ một phần đáng lo ngại nhất của hệ thống ngân hàng của Thụy Sĩ,” để lại nó mạnh mẽ hơn, Kenningham cho biết.

Thị trường lao động và Cạnh tranh

creditsuisse2

Credit Suisse đã vượt qua khủng hoảng năm 2008, nhưng tình thế hiện nay đã khác

Việc hợp nhất này sẽ ảnh hưởng xấu đến việc làm, có khả năng làm tăng số lượng nhân viên bị sa thải hơn so với con số 9.000 nhân viên của Credit Suisse đã được công bố trước đó như là một phần của kế hoạch cải tổ.

Đối với Thụy Sĩ, mối đe dọa là nghiêm trọng. Hai ngân hàng này cùng tuyển dụng hơn 37.000 người tại đất nước này, tương đương với khoảng 18% lực lượng lao động của ngành tài chính, và có khả năng gặp trùng lặp.

“Chi nhánh Credit Suisse tại thành phố tôi sống đang đối diện với chi nhánh của UBS, điều đó có nghĩa là một trong hai sẽ chắc chắn đóng cửa,” Bris của IMD đã viết trong một ghi chú vào Thứ Hai.

Trong cuộc gọi với các nhà phân tích vào ngày 18/03, CEO UBS Ralph Hamers cho biết ngân hàng sẽ cố gắng giảm 8 tỷ franc ($8,9 tỷ) chi phí mỗi năm vào năm 2027, trong đó 6 tỷ franc ($6,5 tỷ) sẽ đến từ việc giảm số lượng nhân viên.

“Chúng tôi rõ ràng nhận thức được các yếu tố xã hội và kinh tế của Thụy Sĩ. Chúng tôi sẽ là nhà tuyển dụng có tinh thần đồng cảm, nhưng chúng tôi cần phải làm điều này một cách hợp lý,” Kelleher cho biết với các phóng viên.

Thỏa thuận được thực hiện trong sự vội vàng không chỉ không bảo vệ việc làm ở Thụy Sĩ mà còn không có các quy định đặc biệt về vấn đề cạnh tranh.

UBS hiện có “quyền lực bán độc quyền” có thể làm tăng chi phí dịch vụ ngân hàng tại đất nước này, theo Bris.

Mặc dù Thụy Sĩ có hàng chục ngân hàng địa phương và tiết kiệm nhỏ hơn, bao gồm 24 ngân hàng thuộc quản lý từng bang, nhưng UBS là một gã khổng lồ. “Mọi thứ họ làm … sẽ ảnh hưởng đến thị trường”, Gersbach của ETH nói.

Credit Suisse được ví như một bảo vật quốc gia, có thể bị bán trong tương lai như là một phần của điều khoản của thỏa thuận, ông ta thêm vào.

Tuy nhiên, việc tách ra ngân hàng trong nước giờ đây trông không có vẻ khả thi sau khi UBS đã làm rõ ràng dự định giữ nó. “Ngân hàng Thụy Sĩ của Credit Suisse là một tài sản tốt mà chúng tôi rất quyết tâm giữ,” Kelleher nói.

Tích hợp là khó khăn

creditsuisse1

Góc chụp khác Trụ sở Credit Suisse

Với giá 3,25 tỷ USD, UBS đã mua được Credit Suisse với giá thấp hơn 60% so với giá trị của ngân hàng khi thị trường đóng cửa hai ngày trước đó. Liệu điều đó có phải là một sự mua rẻ thật sự hay không vẫn còn phải chờ đợi. Việc sáp nhập lớn thường rất đầy rẫy rủi ro và thường không mang lại lợi ích như đã hứa cho cổ đông.

UBS lập luận rằng bằng cách mở rộng kinh doanh quản lý tài sản và tăng tài sản toàn cầu, thỏa thuận này sẽ thúc đẩy giá trị cổ phiếu cho cổ đông dài hạn. “Sức mạnh của UBS và sự quen thuộc của chúng tôi với hoạt động của Credit Suisse đặt chúng tôi trong một vị trí độc nhất để thực hiện tích hợp này một cách hiệu quả”, Kelleher nói. UBS dự kiến ​​thỏa thuận này sẽ tăng lợi nhuận của họ vào năm 2027.

Dự kiến ​​thỏa thuận sẽ được hoàn thành trong vài tháng tới, nhưng sáp nhập hoàn toàn hai tổ chức sẽ mất từ ba đến năm năm, theo Phillip Straley, Chủ tịch Công ty phân tích dữ liệu FNA. “Có rất nhiều rủi ro về sáp nhập,” ông ta nói.

Moody’s vừa xác nhận xếp hạng tín nhiệm của UBS vào Thứ Ba nhưng đã thay đổi triển vọng của một số khoản nợ từ ổn định sang tiêu cực, cho rằng “sự phức tạp, quy mô và thời gian kéo dài của việc sáp nhập” đặt ra những rủi ro cho ngân hàng.

Tổ chức này nhấn mạnh đến thách thức giữ chân nhân viên chủ chốt của Credit Suisse, giảm thiểu sự mất mát khách hàng trùng lặp ở Thụy Sĩ và đồng bộ hóa văn hoá của “hai tổ chức hơi khác nhau”.

Theo Kenningham của Capital Economics: “Lịch sử của các cuộc hôn nhân bất đắc dĩ trong ngành ngân hàng là không đồng nhất”. “Một số, chẳng hạn như việc mua lại Barings vào năm 1995 bởi ING, đã chứng tỏ được tính bền vững kéo dài. Nhưng những hợp đồng khác, bao gồm vài hợp đồng trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, sớm đặt ra câu hỏi về tính khả thi của ngân hàng thâu tóm, trong khi những hợp đồng khác rất khó triển khai.”

Đánh giá post