
Một trong những viên đá quý nổi tiếng nhất thế giới, viên kim cương Hope có trọng lượng 45,52 carat, màu xanh xám đậm Fancy Deep. Các nhà nghiên cứu của GIA đã kiểm định viên kim cương này vào năm 1988.
*Ảnh: Chip Clark, do Viện Smithsonian cung cấp.*
Kim cương màu hiện đang được quan tâm đặc biệt. Chúng thường xuyên lập kỷ lục tại các buổi đấu giá, gây chú ý khi được gắn trên nhẫn đính hôn của người nổi tiếng và là những kỳ quan đá quý hiếm có nhất.
Xuất hiện với gần như mọi màu sắc trong cầu vồng, kim cương màu hiếm hơn rất nhiều so với các viên kim cương trong dải màu D đến Z. Chỉ 1/10.000 carat kim cương được chế tác có màu fancy, và khả năng xuất hiện màu đậm thậm chí còn thấp hơn – chỉ 1/25.000. Màu nâu và vàng là phổ biến nhất trong nhóm fancy, còn màu đỏ, xanh lục, tím và cam là hiếm nhất.
GIA® đã phát hành báo cáo xác định nguồn gốc màu đầu tiên cho kim cương màu vào năm 1956. Dựa trên nhiều thập kỷ nghiên cứu và hàng ngàn viên kim cương được phân tích, Hệ thống Phân loại Kim cương Màu của GIA đã trở thành tiêu chuẩn trong việc đánh giá những viên đá quý cực kỳ hiếm này. Hiện nay, Báo cáo Phân loại Kim cương Màu của GIA sử dụng các thuật ngữ sau để mô tả cấp độ màu: Faint, Very Light, Light, Fancy Light, Fancy, Fancy Dark, Fancy Intense, Fancy Deep và Fancy Vivid. Gần như mọi viên kim cương màu được bán tại các nhà đấu giá lớn đều đã được phân loại bởi GIA.
Báo cáo Phân loại Kim cương Màu của GIA dành cho kim cương tự nhiên cung cấp thông tin về cấp độ màu, nguồn gốc màu (tự nhiên hay xử lý), độ trong, trọng lượng carat và các thông tin bổ sung khác. Xem thêm tại [GIA.edu/colored-diamond-grading](https://GIA.edu/colored-diamond-grading).
> “Hệ thống Phân loại Kim cương Màu của GIA cho phép mô tả chi tiết hơn rất nhiều về màu sắc của kim cương so với hệ thống trước đây. Điều này đã giúp việc giao dịch loại đá quý này trên toàn cầu trở nên dễ dàng hơn, đặc biệt khi các nguồn cung mới làm tăng số lượng và đa dạng màu sắc trên thị trường,”
> — Russ Shor, nhà phân tích cấp cao tại GIA.
Các nhà nghiên cứu GIA cho rằng màu hồng của nhiều viên kim cương có thể do các tâm màu hấp thụ chọn lọc ánh sáng trong vùng khả kiến của quang phổ. Những tâm màu này là kết quả của các khuyết tật trong mạng tinh thể, tức là sự sai lệch trong cách sắp xếp nguyên tử. Những khiếm khuyết này đôi khi tạo nên vân màu hồng trong cấu trúc tinh thể kim cương.

Viên kim cương Pink Star nặng 59,60 carat, được GIA phân loại, đã được bán với giá 71 triệu USD tại phiên đấu giá Sotheby’s ở Hồng Kông ngày 4 tháng 4 năm 2017. GIA vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác tạo nên màu hồng của viên đá tuyệt đẹp này.
*Ảnh: Sotheby’s.*
Phần lớn kim cương đen tự nhiên có màu do chứa lượng lớn hoặc đám mây bao thể khoáng chất cực nhỏ như graphite (than chì), pyrite hoặc hematite lan rộng khắp viên đá. Chúng cũng có thể có nhiều vết nứt hoặc khe nứt bị nhuộm đen hay chuyển đen do quá trình graphit hóa. Các đặc điểm bên trong này tạo nên màu sắc của kim cương. Tuy nhiên, màu thân thực sự của kim cương đen tự nhiên có thể dao động từ gần như không màu đến nâu hoặc xanh ô-liu.

Viên kim cương đen 67,50 carat này được phát hiện ở Ấn Độ và ban đầu nặng 195 carat trước khi được cắt thành ba phần.
Màu vàng của kim cương được tạo ra bởi sự hiện diện của nguyên tố nitơ. Cường độ màu vàng phụ thuộc vào lượng nitơ có mặt. Kim cương vàng được xếp loại “fancy” khi nằm ngoài dải màu D đến Z (từ không màu đến vàng nhạt).

Viên kim cương cushion màu Fancy Intense yellow nặng 54,29 carat là điểm nhấn chính của chiếc vòng cổ, đi kèm là 67,10 carat kim cương khác tạo nên sự tương phản tuyệt đẹp.
*Ảnh: Chatila.*
Từng chỉ được dùng trong công nghiệp, kim cương nâu bắt đầu trở nên phổ biến vào những năm 1980 khi được đặt những cái tên lãng mạn như “champagne”, “cognac” và “chocolate”. Màu sắc của kim cương nâu tự nhiên được tạo ra bởi các đường vân nâu song song bên trong do sự biến dạng mạng tinh thể. Kim cương nâu thường có giá cả phải chăng hơn so với các loại màu fancy khác.

Nhẫn vàng trắng 18K gắn kim cương nâu 1,15 carat và 0,15 carat kim cương ở vòng và thân nhẫn.
*Ảnh: TheRealReal.com.*
Sự hiện diện của nguyên tố boron thường là nguyên nhân tạo màu xanh cho kim cương tự nhiên. Boron càng nhiều thì màu xanh càng đậm. Tuy nhiên, màu xanh cũng có thể do phơi nhiễm phóng xạ hoặc liên quan đến hydro. Ấn Độ từng là nguồn cung chủ yếu cho kim cương xanh. Gần đây, nhiều viên kim cương xanh nổi bật đã được phát hiện tại mỏ Cullinan ở Nam Phi.

Viên kim cương Winston Blue hình giọt nước, không tì vết, màu Fancy blue, nặng 13,22 carat, được bán với giá 1,8 triệu USD mỗi carat tại phiên đấu giá của Christie’s ở Geneva ngày 14 tháng 5 năm 2014.
*Ảnh: Christie’s.*
Chỉ có một vài viên kim cương đỏ lớn hơn 5 carat từng được phát hiện. Chúng cực kỳ hiếm đến mức từ năm 1957 đến 1987, GIA chưa từng cấp báo cáo nào ghi “đỏ” là màu mô tả duy nhất. “Chủ yếu đỏ” nghĩa là đỏ là màu chính mà không có màu phụ (như tím). Các nhà nghiên cứu của GIA, dù đã nghiên cứu kim cương hàng chục năm và sở hữu thiết bị hiện đại nhất, vẫn chưa chắc chắn nguyên nhân gây ra màu đỏ.

Viên kim cương Moussaieff Red nặng 5,11 carat, cắt hình tam giác dạng brilliant cut, được phát hiện năm 1990 tại Brazil.
Kim cương xanh lục có màu khi phóng xạ làm lệch vị trí của nguyên tử carbon trong cấu trúc tinh thể. Điều này có thể xảy ra tự nhiên nếu mỏ kim cương gần đá phóng xạ, hoặc do xử lý nhân tạo bằng chiếu xạ. Kim cương xanh lục tự nhiên cực kỳ hiếm. Vì sự hiếm và khả năng bị xử lý, chúng luôn bị nghi ngờ và cần kiểm định kỹ càng. Dù vậy, các phương pháp kiểm định hiện đại đôi khi vẫn không thể xác định chắc chắn nguồn gốc màu.

Viên kim cương Dresden Green nặng 41 carat, được GIA kiểm tra vào năm 1988, là viên kim cương xanh lục lớn nhất và có thể là đẹp nhất từng được xác định là có màu tự nhiên.
*Ảnh: GIA.*
Trong những năm gần đây, kim cương màu nhân tạo chất lượng cao đã xuất hiện trên thị trường. Một công ty Nga tên là New Diamond Technology đã tạo ra viên kim cương 10,08 carat có màu tương đương Fancy Deep blue, được GIA kiểm định vào tháng 9 năm 2016. GIA hiện cũng cung cấp Báo cáo Phân loại Kim cương Màu Nhân Tạo dành cho loại kim cương này.
Kim cương màu vô cùng hiếm và đẹp tuyệt vời. Chính vì thế, sự quan tâm dành cho chúng sẽ không bao giờ giảm sút. Hãy tiếp tục mong đợi những “bảo vật” này chinh phục trái tim của giới đam mê đá quý và công chúng toàn cầu.
Nếu bạn có nhu cầu cần tư vấn mua kim cương, hãy liên hệ với chúng tôi tại đây.
Chúng tôi có dịch vụ cầm cố trang sức, kim cương, đá quý. Tham khảo tại đây.
Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết.